Прегледај по Тема "Cognitive disorder, APOE gene, MMSE, colon cancer"
  • Ставка
    Polimorfizam APOE gena kao prediktor postoperativnog kognitivnog poremećaja/
    (Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Medicinski fakultet Foča, 2025) Dalibor Bošković
    Uvod: Postoperativni kognitivni poremećaj (POKP) se vrlo često javlja kod operisanih pacijenata. Ova, sve prisutnija komplikacija ugrožava oporavak operisanih pacijenata, narušava kvalitet života pacijenata i njihovih porodica, produžava boravak u bolnici i povećava cijenu liječenja. Pretpostavili smo da je prisustvo alela ε4 u APOE genotipu zajedno sa drugim sociodemografskim i kliničkim faktorima potencijalni prediktori za nastanak POKP sedam dana i tri mjeseca poslije operacije karcinoma debelog crijeva u opštoj anesteziji. Cilj: Ciljevi istraživanja su bili da se: odrediti zastupljenost homozigotnih i heterozigotnih APOE genotipova (ε2/ε2, ε2/ε3, ε2/ε4, ε3/ε3, ε3/ε4 i ε4/ε4) kod pacijenata sa karcinomom debelog crijeva operisanih u opštoj anesteziji; uporediti prediktivni značaj svake od alelnih varijanti (ε2, ε3 i ε4) za nastanak POKP kod gore navedenih ispitanika; utvrditi prisustvo i stepen poremećaja kognitivnih funkcija pomoću Mini-Mental State Examination (MMSE) kod pacijenata sa karcinomom debelog crijeva prije i poslije operacije te ih uporediti sa učestalošću svake od alelnih varijanti APOE gena; utvrditi povezanost između vremena trajanja operacije karcinoma debelog crijeva sa razvojem POKP i zastupljenošću alelnih varijanti APOE gena; analizirati sve značajne socidemografske faktore rizika za razvoj POKP kod navedenih pacijenata. Metode: U našem istraživanju učestvovalo je ukupno 113 pacijenata starijih od 18 godina koji su operisani u opštoj anesteziji od karcinoma debelog crijeva u periodu od 2021. do 2023. godine. Preoperativna priprema, anestezija i postoperativni tretman bili su ujednačeni i standardizovani za sve pacijente. Kognitivni status je izmjeren na osnovu MMSE, dan prije operacije, sedmi dan i tri mjeseca poslije operacije. Rezultati: Rezultati su pokazali da je na osnovu psihometrijskog testa (MMSE), 105 pacijenata (92,9%) imalo POKP sedam dana poslije operacije, a tri mjeseca poslije operacije POKP je identifikovan kod 45 pacijenata (39,8%). Došlo je do statistički značajnog poremećaja kognitivnih funkcija kod pacijenata sa APOE ε4 alelom (p=0,007) sedam dana poslije operacije. Stariji pacijenti (≥65 godina) češće su imali POKP tri mjeseca poslije operacije u poređenju sa mlađim pacijentima (80,0% u odnosu na 52,9%, p=0,003). Zaključak: Ovi rezultati jasno ukazuju da je prisustvo APOE ε4 alela potencijalni prediktor rizika za nastanak POKP sedam dana poslije operacije, a starost je značajan sociodemografski faktor rizika za pojavu POKP tri mjeseca poslije operacije karcinoma debelog crijeva koja je urađena u opštoj anesteziji.